ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΓΙΟΥΡΣΕΝΑΡ

Ο γύρος της φυλακής

Ο Στάθης Τσαγκαρουσιάνος γράφει για το ταξιδιωτικό βιβλίο της Μαργκερίτ Γιουρσενάρ.

ΑΠΟ ΤΟΝ ΣΤΑΘΗ ΤΣΑΓΚΑΡΟΥΣΙΑΝΟ

Η Γιουρσενάρ ταξίδευε πολύ - όπως οι ήρωές της. Ο αυτοκράτορας Αδριανός περιέτρεξε στις περιηγήσεις του τον αχανή ρωμαϊκό κόσμο, μέχρι τα σύνορα των βαρβάρων, και αντιμετώπισε το ταξίδι ως ένα σχολείο αντοχής και έκπληξης, σχεδόν μια ασκητεία: έναν τρόπο να χάσεις τις προκαταλήψεις σου φέρνοντάς τες σ' επαφή με εκείνες των ξένων.

Ο άλλος της πλάνητας ήρωας, ο Ζήνων της Αβύσσου, γιατρός, αλχημιστής και αστρολόγος που αναγκαζόταν να καταφεύγει από τη μια χώρα στην άλλη εξαιτίας πολιτικών και θρησκευτικών διωγμών, μεθυσμένος από την πρώτη του αποδημία ξεστομίζει μια αλησμόνητη φράση: «Ποιος θα ήθελε να πεθάνει χωρίς να έχει κάνει έστω και μια φορά τον γύρο της φυλακής του;».

Η Γιουρσενάρ έκανε τον γύρο της παραπάνω από μια φορά. Ήδη από νεαρή γυναίκα άρχισε να ταξιδεύει, για να βρει τις κέλτικες και φλαμανδικές ρίζες της στην Ευρώπη, να ψάξει τα ίχνη του Αδριανού στην Ιταλία και την Ανατολή, να ψάξει το νόημα της τραγωδίας στους Δελφούς και το αττικό φως, να ικανοποιήσει τη δίψα της για γνώση και περιπέτεια. Δεν ήταν απλή ψυχαγωγία οι περιπλανήσεις της. Συνομιλούσε με μια παράδοση αστών, καλλιτεχνών και διανοουμένων που στο ταξίδι συγκεφαλαίωνε την περίληψη του κόσμου.

Έτσι, στο μικρό, αποσπασματικό βιβλίο της Ο γύρος της Φυλακής (εκδ. Χατζηνικολή), με 14 κείμενα που έγραψε σε σκόρπιες φάσεις της ζωής της, αφενός τη βλέπουμε να ταξιδεύει στην Αλάσκα, την Ιαπωνία, το «μπλε, άσπρο, ροζ, γκέι Σαν Φρανσίσκο» και το αρχιπέλαγος της Χαβάης, αφετέρου τη βλέπουμε να συνομιλεί με τον Ηρόδοτο, τον Μονταίνιο και τον Ηρώνδα, να ακολουθεί τον Σατωμπριάν στη Ρώμη και τον Φλωμπέρ στην Αίγυπτο, τον Μπάιρον στον Παρθενώνα και τον Μπασό στην προσκυνηματική οδοιπορία του στην ιαπωνική ύπαιθρο.

Η μετάφραση του Νίκου Δομαζάκη είναι σωστή. Συστήνουμε θερμά αυτό το βιβλίο.